logo

Kleurenschema: blauw - grijs


Kille Koude Remkes


Evert Mouw, januari 2005

De "duivelse driehoek" tussen media, politiek en publiek toegepast op de actualiteit. Zie ook medialogica. Remkes ontving veel onterechte kritiek omdat hij een laag profiel probeerde te houden terwijl hij op vakantie was in eeen gebied nabij de verwoestende tsunami.

Opdracht bij de opleiding politicologie, universiteit Leiden, campus Den Haag, vak Media en Politiek (2e jaars), docent Wim Breedveld.


Onze vakminister Remkes heeft geen hart. Rustig ligt hij op het strand terwijl enkele honderden kilometers verderop duizenden doden op de stranden wegrotten. "Remkes dagen lijken geteld", kopten de kranten. Zijn reactie komt kil en koud over. Loslopende ministers zouden volgens Remkes geen toegevoegde waarde hebben. Van medeleven met de slachtoffers lijkt geen sprake.

Onbegrijpelijk dat deze man nog steeds vrolijk minister speelt. Was het verweer van Remkes dan zo goed dat de Kamer er mee akkoord kon gaan? Op zijn website, www.ministerremkes.nl, kunnen we zijn verweer vinden. Hij geeft zowel de "hype" in het parlement als pech in de communicatie de schuld. Van hem zou een karikatuur gemaakt zijn. En de gebeurtenissen zouden zo snel plaatsvinden en in het nieuws komen dat Remkes door een middag vertraging op het ministerie in een verkeerd daglicht kwam te staan. En dat moeten wij geloven.

Journalisten zijn altijd hongerig op zoek naar nieuws, en de tijd ontbreekt meestal om alle berichten grondig na te trekken. Vooral als de ambtenaren van Remkes niet op de hoogte zijn van de allerlaatste ontwikkelingen gaat het mis. De journalisten baseren zich op verouderde informatie, terwijl de minister in zijn verre vakantieland al plannen smeedt om het Rampen Identificatie Team te bezoeken. Ondertussen ontstaat in Nederland het beeld van een Kille Koude Remkes.

Veel Kamerleden doen daar enthousiast aan mee. Op de golven van de media is het altijd gemakkelijk varen, dus eensklaps is Remkes een monster dat zo snel mogelijk zijn ministerschap moet inleveren. Remkes toont zich in zijn verweer nogal kwaad over Kamerleden die op grond van gebrekkige informatie zo snel tot een oordeel komen.

Ondertussen wordt het gastenboek van de website van Remkes druk bezocht. Het publiek hecht geloof aan het beeld dat door de media en de Kamer is geschetst. Volgens Remkes zelf werd hij uitgemaakt voor een hufter zonder normen en waarden, die geen hart voor anderen heeft, een toonbeeld is van wangedrag, en vooral niet gestoord wil worden tijdens het luieren en zwemmen. Het is duidelijk. Wij geloven de smoesjes van Remkes niet.

In de driehoek Politiek, Media en Publiek lijkt het erop dat de Media overheerst. Zodra er een beeld in het nieuws geschetst wordt zie je dat zo'n beeld snel en klakkeloos wordt overgenomen door de Politiek en het Publiek. Daarom noemen we het ook wel de duivelse driehoek. Toch heeft Remkes dit overleefd. Dat komt omdat de media vluchtig zijn, en het mediabeeld al snel ruimte kan maken voor nieuwe beelden. De nadruk die Remkes gaf aan zijn interesse voor de slachtoffers, zijn professionele houding door juist niet meteen naar het rampgebied te hollen, en zijn snelle bezoek aan het RIT heeft veel goed gemaakt. De media kan machtige beelden neerzetten, maar de beelden zijn vaak ook vertekend en vluchtig. Hoeveel mensen met een hard oordeel over Remkes zijn nu nog even hard? Remkes heeft in de duivelse driehoek schade geleden, maar het gaat hem zeker niet de kop kosten.

Al deze wisselende beelden geven veel onrust in de publieke ruimte. Voor rust en bezinning is geen tijd meer, want nieuws is alleen nieuws als het nu wordt uitgezonden. Morgen is het geen nieuws meer. Je zou verwachten dat het publiek toch wel zou leren dat een mediahype vaak gebakken lucht is. Maar zo zitten mensen niet in elkaar. We willen actie, spanning en af en toe een roddel. De politicus is toneelspeler in het mediacircus.

Het kan ook anders. In de Verenigde Staten is "public journalism" sterk in opkomst. Volgens die stroming moet je als journalist minder aandacht geven aan conflicten tussen politici, en ook minder aandacht geven aan de politici zelf. Je moet juist schrijven vanuit de positie van de burger. Wat wil de burger? De verslaggeving moet dan meer gericht worden op inhoudelijke zaken. Wat voor beleid voert een minister en wat voor gevolgen heeft dat voor de burger? Welke beleidskeuzes zouden er nog meer gemaakt kunnen worden? Op die manier tem je de duivelse driehoek en neemt het aantal hypes af. Het klinkt niet alleen mooi, in de USA is het commercieel inmiddels al aardig succesvol. In Nederland wordt er ook over gediscussieerd. We blijven hopen. Remkes, jongen, het zat je even tegen maar je hebt je er aardig knap uit weten te lullen. Je bent een profpoliticus.